BushSmart.nl

Een smakelijke, eetbare paddestoel die je vrij eenvoudig kunt herkennen is de Cantharel (Cantharellus Cibarius). Voordelen van deze paddestoel zijn niet alleen zijn smaak (peperachtig), maar ook dat je er niet vaakvaak maden of andere beestjes in zult vinden en dat hij niet snel te verwarren is met gevaarlijke soortgenoten. In Nederland staat de Catharel op de Rode Lijst (categorie: kwetsbaar). Kortom: niet plukken in .NL! Je vindt Cantharellen van op zure zandgrond in naald- en loofbossen bij den, eik, beuk en berk van augustus tot december. Hij komt voor in Azië, Noord-Amerika, Europa en Australië.

Herkennen

De 3 à 10 cm brede hoed van de Cantharel is als hij jong is convex, later trechtervormig met een wat ingerolde rand. De kleur van de hoed varieert van wittig tot dooiergeel en zelfs oranje. De dooiergele lijsten aan de onderkant van de hoed zijn onregelmatig gevorkt en lopen ver op de steel af. De 3 tot 8 cm lange steel heeft de kleur van de hoed en wordt naar beneden smaller. Het witte vlees heeft de geur van abrikozen.

Niet verwarren met:

• Valse Cantharel (Hygrophoropsis aurantiaca): deze ruikt niet naar abrikozen. Niet giftig, maar niet smakelijk.
• Lantaarnzwam (Omphalotus illudens): bij deze vertakken de plaatjes niet. Komt vooral in Zuid-Europa voor.

Plukken

Voorzichtig draaien tot hij afbreekt. Stuk van de steel afsnijden waar zand aan zit. Controleer op sporen van maden of insecten. De paddestoel meenemen in een open mand, niet in een jaszak of plastic tas om bederven te voorkomen. Snij de paddestoel voor het bereiden doormidden om extra te kunnen controleren op beestjes.

Bereiden

Catharellen zijn een beetje taai: het helpt om ze ten minste 10 minuten zachtjes te stoven in melk. Ze ruiken dan erg lekker en hebben een peperachtige smaak.  Erg lekker is “Chanterelle a la grecque”. Hiervoor heb je de volgende ingredienten nodig:

• Een hand Cantharellen, grof gesneden
• 2 teentjes knoflook, geperst
• 2 eetlepels olijfolie
• 2 eetlepels witte wijn
• 1 sneetje brood
• 1 ei
• 3 eetlepels plantaardige olie

Bereiding:

1. Bak de paddestoelen en knoflook 3 tot 4 minuten in de olijfolie.
2. Voeg de wijn toe en laat 1 minuut sudderen.
3. Rooster het brood in een hete pan of boven een vuur.
4. Verhit de plantaardige olie en bak het ei 2 minuten.
5. Serveer de paddestoelen op het geroosterde brood, met het ei erbovenop.

Eet smakelijk!

O, wat zou het fijn zijn als ik toch beter was in het herkennen van eetbare wilde planten! Ik heb me daarom voorgenomen om wat van deze kennis op te doen en de komende tijd in de praktijk te brengen. Ik ga klein beginnen: eerst maar eens een paar veelvoorkomende planten kunnen herkennen die een goede basis voor een maaltijd vormen. En dat natuurlijk gekoppeld aan de tijd van het jaar waarin deze voorkomen. Ik heb wat rondgezocht naar handige overzichten, maar ben nog niet heel gelukkig met de opbrengst. 

Een aardig boekje heet “Foraging for Wild Edible Plants“: het boekje (44 pagina’s) kan je online bestellen en bevat korte beschrijvingen van meer dan 50 eetbare planten die in Engeland en West Europa voorkomen. Niet super gebruiksvriendelijk en door de Engelse termen moet je her en der wel wat puzzelen. Een heel gepuzzel was trouwens ook het goed uitgeprint krijgen van het boekje…

Kortom, mijn missie voor de komende tijd is het verzamelen van informatie over eetbare wilde planten, gekoppeld aan de maand.   

Hebben jullie nog links of tips? Plaats ze als comment!

Weinig eetbaars te vinden in december, behalve paddestoelen? Vergeet muur niet. Muur (stellaria media) komt in veel tuinen en velden voor en is zelfs in de winter volop te vinden. Niet een heel uitgesproken smaak, maar wel lekker fris.

Herkennen

Muur herken je aan de piepkleine stervormige bloemen (hele jaar door) met vijf gesplitste blaadjes. De stam heeft rijen fijne haartjes en kruipt eerst, voor hij omhoog groeit. De bladeren zijn ovaal, heldergroen en zacht.

Niet verwarren met: kleine wolfsmelk (glad, rechtop groeiend).

Plukken

De bleke, zachtgroene blaadjes van muur kunnen het hele jaar door jaar geplukt worden, behalve na strenge vorst. Ze zijn in de late herfst en vroege voorjaar het meest fris. Muur is een zachte wilde groente en lijkt qua smaak op veldsla.

Omdat de blaadjes zo klein zijn, kun je het best bosjes van de plant trekken: ook de stengels zijn prima te eten. Vooral de jongere, lichtgroene twijgjes zijn erg lekker.

Bereiden

Doe de muur zonder water in een pan met een beetje vet (olie of boter), peper en zout en een gehakt lente-uitje. Kort koken (max 2 minuten), terwijl je het geheel steeds omroert. Niet te lang koken, want dan smaakt het een stuk minder! Afmaken met een beetje nootmuskaat.

Van muur kun je ook een frisse, vitaminerijke salade maken. Meng de stukjes muur met een saus van olie, azijn, wat zout en peper. Dien de sla meteen na het mengen op.

Geneeskracht
Muur bevordert de spijsvertering. Het bevat veel ijzer, calcium, magnesium, kalium, kiezelzuur en vitamine C. Het wordt in de volksgeneeskunde ingezet als slijmoplossend middel bij vastzittende hoest.

Vorige week was een lezing door Jos Tuininga van bushcraft.be, georganiseerd door Bever Zwerfsport Amersfoort. Hoewel de aankondiging was dat de lezing over eetbare planten ging, begon Jos de eerste helft van de avond. Omdat dit algemene verhaal over prioriteiten stellen, een onderkomen bouwen, vuur maken en water vinden niet echt nieuw voor was, begon ik me een beetje zorgen te maken over de avond. Gelukkig behandelde hij ook erg interessante dingen, zoals de Biotische Index , een index van de kwaliteit van water, gebaseerd op de soorten macroinvertebraten die erin voorkomen. Erg boeiend!

Na de pauze ging Jos verder met het verhaal over “leven van het land”. Een paar dingen die er voor mij uitsprongen:

• Een wortel van de Salomonszegel (Polygonatum) en Heksen- of Duivelseitje (Phallus impudicus (egg stage)) geeft je voldoende energie om er een dag tegen te kunnen!
• Wanneer je begint te experimenteren met het verzamelen en bereiden van paddestoelen, begin met boleten. Boleten zijn eenvoudig te herkennen, omdat ze in tegenstelling tot andere paddestoelen kleine poriën hebben. Door deze poriën komen de sporen naar buiten. En heb je toevallig net die eene gevaarlijk soort te pakken met rode sporen, dan wordt je er weliswaar ziek van, maar ga je er niet aan dood. Voor wat recepten met boleten, zie http://www.mssf.org/cookbook/boletes.html.

Alles bij elkaar was het zeker een interessante avond.

Voordat ik vertrok heb ik nog een klein boekje gekocht over het identificeren en bereiden van eetbare planten. Het boekje heeft duidelijke plaatjes, de latijnse naam van de planten (om internationale verwarring te voorkomen) en een handig overzicht van welke planten beschikbaar zouden moeten zijn in welke maanden. Het boekje is ook online beschikbaar via bol.com:

MINI WP Eetbare wilde planten
R. Mabey

(Via Ben Grey, een administrator van de Bushcraft groep op Facebook) Neem een kijkje op de “Wild food blog” van Nick Weston: www.huntergathercook.typepad.com. Fraai geïllustreerde recepten die je het water in de mond doen lopen en zorgen dat je naar buiten wilt gaan om de ingrediënten te verzamelen…